De (Vlaamse) maakindustrie staat voor grote uitdagingen: stijgende kosten, krapte op de arbeidsmarkt en een toenemende nood aan innovatie. Samenwerking met strategische onderzoekscentra zoals Flanders Make wordt daarbij steeds belangrijker. Maar hoe vertaalt die samenwerking zich vandaag concreet naar de praktijk? En waar zit de echte meerwaarde voor bedrijven?
In een gesprek met Frank Veranneman (Sioen Industries), Guy Van den Storme (VDS Weaving) en Grisja Lobbestael (Flanders Make) wordt duidelijk dat innovatie geen abstract begrip is, maar steeds vaker een praktische realiteit.
Van technologie naar toepassing
Flanders Make is het strategisch onderzoekscentrum dat de Vlaamse maakindustrie toekomstbestendig maakt door baanbrekend onderzoek en disruptieve innovaties die 5 tot 10 jaar vooruitlopen op de markt.
Als sleutelspeler in de innovatiestrategie van Vlaanderen vertaalt het deze technologieën naar concrete toepassingen op de werkvloer, met focus op digitale transformatie, slimme en duurzame productie en automatisering.
Flanders Make is hierbij de brug tussen academische topkennis en industriële realiteit, waar de gecombineerde kracht van universiteiten, eigen labs en ca duizend ingenieurs wordt ingezet om complexe, multidisciplinaire uitdagingen op te lossen die bedrijven alleen niet aankunnen.
Het onderscheidt zich door grensverleggende innovatie consequent te vertalen naar concrete, implementeerbare oplossingen – van multinationals tot kmo’s – in een neutrale omgeving waar samenwerking, schaal en tastbare impact centraal staan.
Met een end-to-end benadering over volledige waardeketens en een sterke focus op opschaling, reproduceerbaarheid en mensgerichte adoptie, versnelt het structureel de transformatie en competitiviteit van de Vlaamse industrie.
Van meerwaarde naar praktijk
Die aanpak vertaalt zich ook concreet in de samenwerking met bedrijven. Voor veel kmo’s ligt de meerwaarde in toegang tot gespecialiseerde kennis die intern moeilijk op te bouwen is.
Ook bij Sioen ligt de nadruk op die praktische vertaalslag. Waar andere spelers sterker zijn in productontwikkeling, ligt de kracht van Flanders Make volgens de bedrijven duidelijk in procesoptimalisatie en industriële toepassingen.
Guy Van den Storme:
“Wij hadden een concreet probleem dat we wilden oplossen met camerasystemen. We hebben Flanders Make gecontacteerd en dat ging heel vlot. We hebben snel een voorstel gekregen. Het is heel praktisch, heel ‘down to earth’. Hun ingenieurs beschikken over expertise die je als kmo moeilijk zelf opbouwt, bijvoorbeeld in vision-technologie. De samenwerking versterkt onze technische ploeg.”
Frank Veranneman:
“Als we processen willen verbeteren of innoveren, dan is Flanders Make zeker een mogelijke partner.
Vanuit mijn oogpunt die dicht bij productie aanleunt, zie ik het vooral procesgericht, met aandacht voor het automatiseren, slimmer en duurzamer maken van productieprocessen, waarbij ook aandacht gegeven wordt aan het energiebesparend aspect in de ruimste zin, door vb. warmte die overbodig of storend is in het ene proces te gaan aanwenden in een proces waar warmte een must is.
Dit gaat uiteraard gepaard met digitale transformatie, aangezien alle aspecten van operations hierbij betrokken zijn, zowel technologie, andere manieren van werken, alsook de aanpassing van de medewerkers welke cruciaal zijn in dit omwentelingsproces.“
Productiviteit als sleutel tot vooruitgang
De nood aan hogere productiviteit is cruciaal. Technologie, en in het bijzonder artificiële intelligentie, speelt daarin een steeds grotere rol.
Maar volgens Lobbestael begint dat verhaal niet bij AI zelf.
AI is vandaag geen nichetechnologie of louter een differentiator meer. Voor de Vlaamse industrie wordt het steeds meer een noodzakelijke strategische pijler om competitief te blijven en productiviteitsgroei te realiseren.
Er zijn verschillende concrete uitdagingen waar AI een antwoord op kan bieden, zoals de krapte op de arbeidsmarkt, stijgende loonkosten en strengere regelgeving rond transparantie en traceerbaarheid. Daarnaast kan AI helpen bij toepassingen zoals predictief onderhoud, energie- en materiaaloptimalisatie, procescontrole of ondersteuning van operatoren en ingenieurs.
Op langere termijn ligt het potentieel nog hoger: AI kan bedrijven ondersteunen bij beslissingen over volledige waardeketens, wat kan leiden tot nieuwe businessmodellen
Die evolutie wordt vandaag al concreet in bedrijven. Binnen Sioen wordt bijvoorbeeld gewerkt met “TechTalk”, een concreet project dat is opgezet om te onderzoeken hoe generatieve AI, zoals Large Language Models, ingezet kan worden om complexe technische informatie binnen Sioen toegankelijker te maken voor onder andere het salesteam. In de uitvoering focust het project op het ontwikkelen van een AI-assistent die gestructureerde data zoals technische datasheets kan doorzoeken en interpreteren, zodat medewerkers sneller relevante producten kunnen vinden zonder manuele opzoekingen of consultatie van experten. Het belang ligt in het verhogen van efficiëntie en productiviteit door snellere en betrouwbaardere toegang tot technische kennis, wat cruciaal is in een complexe maakindustriecontext.
Van data naar concrete toepassingen
De praktijk toont dat bedrijven zich vandaag op verschillende niveaus bevinden.
Bij Sioen wordt al gewerkt met sensoren en visuele inspectie, waarbij machines afwijkingen detecteren en zichzelf in sommige gevallen bijsturen. Voor andere bedrijven ligt de focus nog op een eerdere fase.
Die verschillen illustreren hoe breed de sector is, en tegelijk hoe belangrijk begeleiding blijft in het traject van data naar effectieve toepassingen.
Frank Veranneman:
“In veel gevallen kan de machine zichzelf bijsturen. Alleen in uitzonderlijke situaties moet een operator ingrijpen.”
Guy Van den Storme:
“Voor ons begint alles bij data. Dat is de start van alles. De vraag is hoe we data optimaal kunnen capteren en verzamelen.”
De rol van Flanders Make voor kmo’s
Net in die overgang van experiment naar toepassing lopen veel bedrijven vast. Volgens Lobbestael is dat een herkenbaar probleem in de industrie.
Hoewel veel bedrijven vandaag al investeren in sensoren en dataverzameling, blijft de stap naar analyse en modelontwikkeling vaak moeilijk.
Veel kmo’s worstelen met AI omdat ze toepassingen moeilijk kunnen vertalen naar hun eigen context, projecten blijven steken in pilootfases en een duidelijke strategische inbedding ontbreekt. Flanders Make doorbreekt die impasse door technologie te koppelen aan kennisopbouw en strategisch inzicht, en bedrijven te begeleiden van eerste use case tot schaalbare implementatie.
Via opleidingen, praktijkcases en concrete begeleiding helpt het bedrijven om gerichte AI-toepassingen, zoals in onderhoud, kwaliteitscontrole en energie-optimalisatie, succesvol te integreren in hun processen. Zo legt Flanders Make de basis voor een hogere AI-maturiteit, waardoor bedrijven op termijn AI kunnen inzetten voor strategische beslissingen over volledige waardeketens en nieuwe businessmodellen.
Blik op de toekomst
Voor de komende jaren ziet Flanders Make een aantal duidelijke prioriteiten.
Data en digitalisering vormen de basis. Daarnaast wint duurzaamheid aan belang, met een focus op onder meer energie-optimalisatie binnen bedrijven.
Maar misschien nog belangrijker is de stap naar valorisatie: technologische kennis moet niet alleen ontwikkeld worden, maar ook effectief haar weg vinden naar bedrijven.
Daar wil Flanders Make expliciet een brugfunctie opnemen.
Samenwerking als hefboom
Voor de bedrijven aan tafel is de conclusie duidelijk: samenwerking met Flanders Make is geen theoretisch verhaal, maar een concrete hefboom voor innovatie.
Bij VDS Weaving leidde een eerste project meteen tot een voorstel, inclusief proof of concept en mogelijke implementatiepartners. Dat maakt innovatie tastbaar en beslisbaar.
Bij Sioen groeit de samenwerking verder, onder meer rond energiebeheer en nieuwe toepassingen.
Wat betekent dit voor onze sector(en)?
De samenwerking tussen bedrijven en onderzoekscentra evolueert van interessant naar essentieel. Onder druk van productiviteit en snelle technologische evolutie wordt innovatie steeds minder een keuze en steeds meer een noodzaak.
Voor bedrijven ligt de sleutel in het durven zetten van stappen. Ondersteund door partners die technologie niet alleen ontwikkelen, maar ook helpen implementeren.
Die nood aan nauwere samenwerking werd recent expliciet bevestigd. Op het Industrieforum van 16 maart ondertekenden de Vlaamse industriefederaties, waaronder Fedustria, samen met de Strategische Onderzoekscentra een engagementsverklaring om die samenwerking te versterken.
De ambitie is duidelijk: onderzoek sneller en efficiënter vertalen naar concrete industriële toepassingen.
Was dit artikel nuttig?