Waarom de spectaculaire devaluatie van de Turkse lira ook ons aanbelangt

Opinie van 16/12/2021 door Fa Quix

De spectaculaire val van de Turkse lira dit jaar is in de eerste plaats een drama voor de Turken zelf, die hun inkomen uit die lira halen. De galopperende inflatie van boven de 20 % die daarmee gepaard gaat, treft de koopkracht van de modale Turk bijzonder hard. En wie daar een lening in euro of in dollar moet afbetalen krijgt dat vaak niet meer voor mekaar. Er is in Turkije een massale collectieve verarming bezig.

Door de devaluatie van de lira worden de loonkosten in Turkije steeds goedkoper voor de lokale fabrikanten in vergelijking met hun buitenlandse concurrenten, zoals wij.

En toch is dat geen ‘ver-van-mijn-bed’-show. Het belangt ook ons aan. Voor industriële producten die zowel in Turkije als door ons gemaakt worden, krijgen de Turkse producten een enorm prijsvoordeel door die muntdevaluatie. De textiel- en kledingindustrie is in Turkije één van de belangrijkste industriële sectoren, die veel mensen tewerkstelt en voor massa’s deviezen moet zorgen.

Het is een feit dat Turkije in grote nood van buitenlandse deviezen verkeert. De exportindustrie wordt er daarom enorm gestimuleerd om zoveel mogelijk in het buitenland te verkopen. Allerlei zichtbare, maar vooral onzichtbare, steunmechanismen geven de Turkse fabrikanten een flinke duw in de rug. Plus, door de devaluatie van de lira worden de loonkosten er steeds goedkoper voor de lokale fabrikanten in vergelijking met hun buitenlandse concurrenten, zoals wij. In productsegmenten die prijsgevoelig zijn veroveren de Turkse producenten dan ook steeds meer marktaandeel. Wij voelen dat vooral in het interieurtextiel en in het kledingtextiel en de toelevering, zoals garens.

Niet alleen in hun nabije afzetmarkten in het Midden-Oosten rukken de Turken alsmaar verder op, maar ook bij ons, omdat zij kunnen genieten van de douane-unie tussen de EU en Turkije die zo’n kwart-eeuw geleden werd afgesloten. Douane-unie… maar er is absoluut geen gelijk speelveld. Ook van de Brexit profiteren zij meer dan onze fabrikanten, zoals we uit de eerste statistieken voor 2021 hebben kunnen afleiden. Onze tapijtfabrikanten, voor wie de Britse markt zeer belangrijk is, verliezen er marktaandeel aan de gedopeerde Turkse concurrentie.

Wie in Turkije productiefaciliteiten heeft, doet natuurlijk ‘een goede zaak’. Al is het voordeel toch niet ondubbelzinnig en allicht ook maar tijdelijk. Door de muntontwaarding van de Turkse lira kosten energie en grondstoffen ook navenant een pak meer, en ook de werknemers zullen ‘boter bij de vis’ vragen. Maar ze moeten daar wel hard over onderhandelen, want er bestaat geen systeem van automatische loonindexering die hun koopkracht beschermt zoals bij ons.

Kortom, wat in Turkije gebeurt, is een lose-lose, met amper winnaars. De EU zou een krachtig signaal moeten geven dat het Turks onorthodox economisch beleid moet stoppen. Dat zal ook in hun belang zijn, maar het zal vooral de concurrentieverstoring een halt toeroepen.

Fa Quix, directeur-generaal