Waarom de handelsoorlog tussen VS en China ook voor onze industrie geen goede zaak is

Opinie van 09/11/2018 door Fa Quix

Met de onverwachte aanval van de Amerikaanse President Trump op het open, multilaterale handelssysteem, zoals dat na Wereldoorlog II steeds verder is uitgebouwd, dreigen we in een nieuw paradigma terecht te komen, een nieuw kader waarmee onze bedrijven rekening moeten houden bij het internationaal zakendoen.

Vooreerst valt nog af te wachten of ook Europa onder nieuwe heffingen zal vallen, en voor welke producten? Het principieel akkoord dat EU-Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker op 25 juli met de Amerikaanse President heeft afgesproken, moet nog in de praktijk worden omgezet. Het belet bovendien niet de aanhoudende dreiging van nieuwe Amerikaanse maatregelen. Onder meer het zeer hoge handelsoverschot van Duitsland is hem een doorn in het oog.

Maar de Amerikaanse President heeft het vooral op China gemunt. Nu reeds valt zo’n 200 miljard dollar aan Chinese export naar de VS onder extra invoerheffingen. En hij dreigt ermee om eventueel de gehele Chinese export naar de VS – ter waarde van circa 500 miljard dollar – aan heffingen te onderwerpen.

Al heeft de President een punt, én een belangrijk zelfs, namelijk dat China het handelsspel niet fair speelt. 

Toch is zijn driest en eenzijdig beleid nefast voor de hele wereldhandel. 

Eén van de gevreesde effecten zal zijn dat China zijn extra capaciteit die het in de VS niet meer kwijt kan, op andere markten zal willen dumpen. En dan komt Europa als koopkrachtigste afzetmarkt ter wereld prominent in het vizier.

En ja, we gebruiken hier bewust het woord ‘dumpen’, want dat is wat China nog steeds massaal doet, producten op derde markten dumpen. Want in weerwil van wat het ons wil doen geloven, is China nog altijd géén vrijemarkteconomie. Naast staatsconglomeraten, zijn er veel privébedrijven die niet onder marktconforme voorwaarden werken, onder andere door directe en indirecte subsidiëring vanuit de Chinese staat, die nog steeds alomtegenwoordig is.

Europa mag niet naïef zijn, zoals ook het gerenommeerde blad The Economist het recent nog stelde. China volgt een veroveringsstrategie waarmee zij wereldwijd monopolies nastreven. Denk maar aan de vele overnames van westerse bedrijven. En hun ‘Belt and Road’-initiatief. 

‘Win-win’ interpreteren zij steevast als ‘we win’, en dat is niet de evenwichtige reciprociteit die wij onder vrijhandel verstaan. En dan hebben we het nog niet over andere onaanvaardbare praktijken zoals namaak en piraterij waarin de Chinese bedrijven met voorsprong koploper blijven in de wereld.

Laat ons ook niet de fout maken om in te gaan op de avances van het Chinese establishment, met hun President Xi op kop, om de Verenigde Staten nu in te ruilen voor China als grote roerganger van de vrijhandel. Want dat zijn ze niet. Denkt u dat China echt gelooft in het multilaterale handelssysteem? Op termijn wil het een China-gedomineerde handel.

Ooit, en misschien vroeger dan we denken, zullen de Amerikanen terugkeren naar hun eigenlijke DNA, en dat is: open vrijhandel. Het is dus zaak dat we met hen blijven spreken en onderhandelen, en hen ervan kunnen overtuigen dat de Noord-Atlantische alliantie tussen de VS en Europa de beste garantie is op ‘free and fair trade’ met het oog op een zo groot mogelijke welvaartsontwikkeling.

Fa Quix, directeur-generaal