Waarom de 90-procenteconomie geen goed nieuws is

Opinie van 26/06/2020 door Fa Quix

Het ziet ernaar uit dat we dit jaar een economische krimp van 10 % zullen krijgen. En dat we die volgend jaar niet zomaar zullen wegwerken. Vanwaar die krimp dit jaar komt, hoeft geen verdere uitleg. Maar waarom we die niet zomaar weg kunnen werken? Daar zijn meerdere redenen voor.

Langs de aanbodzijde is er door de brutale lockdown een heel pak productiecapaciteit verloren gegaan, waarbij het grootste verlies nog moet komen. De sluiting van de landsgrenzen en de uiteenlopende maatregelen in andere Europese landen bemoeilijkten de internationale handel. In de bedrijven die overleven – en laat ons hopen zoveel mogelijk van zij die gezond waren vóór de coronacrisis – zal de productiviteit erop achteruitgaan. De veiligheidsmaatregelen van social distancing waar mensen verder uit elkaar moeten staan en werken, tijdverlies bij ploegwissels, aangepaste werkorganisatie, eten in verschillende shiften, enz. leiden ertoe dat de bedrijven niet meer het 100 % rendement van vóór de crisis zullen halen. 

Langs de vraagzijde zien we de consumptie niet snel weer op peil komen. De angst is er bij de burger zodanig ingepompt dat hij/zij maar moeizaam weer uit zijn/haar kot wil komen. Laat ons hopen dat ze dat wel terug zullen doen, nu ‘funshoppen’ opnieuw toegelaten wordt vanaf 1 juli. Wat de vraag ook negatief beïnvloedt, zijn de honderdduizenden die door de crisis een reëel inkomensverlies hebben geleden/lijden.

Dus zowel de aanbod- als de vraagkant van onze economie is ontwricht. En het herstel is niet voor morgen. Want de vrees voor een tweede infectiegolf in het najaar of begin volgend jaar doet de consument vooralsnog de vinger op de knip houden.

Pas wanneer er een vaccin zal zijn dat breed verstrekt wordt, zal de consument weer geneigd zijn om zijn geldbeugel zorgeloos open te trekken. 

Voor onze bedrijven en voor onze welvaart is dat een catastrofe. De economie zal dus een tijdje blijven draaien op 90 procent. Koen De Leus, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis, drukt dat in euro’s uit: “Voor België is dat 50 miljard euro minder aan geproduceerde welvaart, op jaarbasis. Bovendien mist onze overheid dan jaarlijks 25 miljard aan inkomsten (belastingen en sociale bijdragen)”. Zij die hoopten op een versterkte sociale zekerheid kunnen die dromen dus maar beter opbergen.

Met alle steunmaatregelen stijgt het overheidsdeficit met minstens tientallen miljard euro. Onze staatsschuld stijgt van ongeveer 100 % van het bbp naar ca. 115 %… maar dat is gerekend bij een 100 %-economie. Als we naar een 90 %-economie gaan, zakt de noemer dramatisch en gaat die schuld snel richting 130 %, Italiaanse toestanden zeg maar. En hoe rendabel zijn bedrijven die op 80 of 90 % draaien tegenover de periode vóór corona?

Enig lichtpunt voor onze bedrijven is dat de mensen hun huis en tuin hebben herontdekt. De aankopen van buitenmeubilair zijn fors gestegen. Ook de herinrichting en verfraaiing van het huis zelf krijgen meer aandacht. Fedustria speelt op deze tendens in met de promotiecampagne “Geef meer driekleur aan je interieur”. En dezelfde trend voor de verfraaiing van de eigen woning zien we in onze buurlanden. Dat zal onze export van deze producten een duwtje in de rug geven. Essentieel daarbij is dat de grenzen openblijven en alle EU-lidstaten en de EU zelf een efficiënt en doordacht relancebeleid voeren.

Fa Quix, directeur-generaal