Tekort aan langetermijnvisie leidt tot een tekort aan stroom

Opinie van 05/10/2018 door Fa Quix

Wanneer men een tijdje in een minder ontwikkeld land verblijft, dan durft het licht er al eens uitgaan. En dan denken wij stilletjes: ‘Gelukkig gebeurt dat nooit in ons land’… Maar in de komende maanden zou het ook hier wel eens prijs kunnen zijn. 

Onwaarschijnlijk dat een ontwikkeld westers land zoals het onze in zo’n precaire situatie zou kunnen terechtkomen en dat ‘afschakelplannen’ én kaarsen uit de kast moeten gehaald worden.

Hoe is het zover kunnen komen? Door een tekort aan visie. En dat beperkt zich heus niet tot deze regering(en). In feite is het onheil al veel langer geschied. Net na de eeuwwisseling, in 2003, is door de toenmalige paarse regering al beslist tot een volledige kernuitstap. Helaas zonder een doordacht en haalbaar alternatief plan om de kerncentrales te vervangen. Iets dat er nu nog altijd niet is, wat de (vier!) energieministers die ons land rijk is ook mogen beweren.

Laat ons even naar enkele feiten kijken. Nog steeds komt meer dan de helft van onze elektriciteit uit kernenergie. En zelfs in deze uitzonderlijk zonnige zomer was amper 6,5 % van onze stroom afkomstig van zonnepanelen, en dus nog altijd 47,5 % van de kerncentrales. Stroom uit de windturbines was nog eens goed voor 4,5 %. We kunnen met andere woorden nog altijd niet zonder kernenergie. En we zullen dat in 2025 ook nog niet kunnen. Want die 7 tot 9 nieuwe gascentrales die volgens het energiepact ter vervanging nodig zullen zijn, moeten nog gebouwd worden.

CO2-arme, goedkope stroom uit kernenergie vervangen door CO2-rijke en dure stroom want afkomstig van gesubsidieerde gascentrales: het blijft een heilloze keuze. In de plaats daarvan hadden die vier energieministers zich beter eerst eens grondig bezonnen over de energievisie die de drie hoofddoelstellingen ervan het best realiseert: bevoorradingszekerheid, (betaalbare) kostprijs, en klimaatvriendelijkheid (om onze internationale engagementen te kunnen waarmaken).

Kortom, in plaats van de volledige kernuitstap in 2003 te beslissen, had men toen de keuze kunnen (en moeten) maken om de huidige kerncentrales te moderniseren, of om nieuwe ultramoderne en superveilige kerncentrales te bouwen, eventueel kleinere en meer flexibele zoals de MSR (Modular Small Reactor). Dit in combinatie met een blijvende focus op hernieuwbare stroom, al weten we dat die ‘intermitterend’ is (onzeker in bevoorrading) en duur (want back-up blijft sowieso nodig), en dus nog altijd maar een deel van de oplossing zal blijven. Ook latere regeringen, alsook deze, ontbrak het aan politieke moed om tot deze koerswijziging te beslissen.

Het tekort aan langetermijnvisie leidt nu dus tot een tekort aan stroom. En bijgevolg tot dure stroom. Dat betalen burgers en bedrijven cash. Het brengt onze concurrentiepositie verder in gevaar, alsof onze bedrijven vandaag nog niet genoeg uitdagingen hebben. Hopelijk beschikken de volgende regeringen na mei 2019 over meer realiteitszin en komen zij tot betere inzichten op energievlak dan hun voorgangers. Vóór het licht helemaal uitgaat.

Fa Quix, directeur-generaal