Nieuwe handelsakkoorden en de voltooiing van de Europese eenheidsmarkt als tegengewicht voor de turbulentie van de handelsoorlogen

Opinie van 13/09/2019 door Fa Quix

De jongste twee jaar heeft de globalisering van de wereldhandel klappen gekregen. Hoofdactor is de Amerikaanse President. Zijn pijlen zijn in de eerste plaats gericht op China. En we hebben het al vaker gezegd: daar heeft hij een punt. China is hardleers om te komen tot meer faire handelsverhoudingen. Zachte pogingen van diplomatie hebben de Chinese leiders in het verleden geen millimeter doen bewegen. Dan maar de harde aanpak van de ‘Commander in chief’.

Maar dat is tevens een roekeloze strategie. Nieuwe handelstarieven lokken tegenmaatregelen uit. Een escalatie is volop bezig. De kans op minder internationale handel neemt daardoor toe. En bovendien dreigt de President in eigen vlees te snijden: de import wordt duurder, waardoor de Amerikaanse consument een deel van de rekening betaalt. En de hoop dat de gedelokaliseerde industriële activiteiten uit het Verre Oosten terug massaal naar Amerika komen, is vaak ijdel. Ook de Amerikaanse industrie dreigt met (veel) duurdere onderdelen te worden geconfronteerd in zijn ‘Global Supply Chain’ waar China een belangrijk deel van uitmaakt.

En dan is er nog de ‘collateral damage’ in Europa en elders. De steeds duidelijker getroffen Chinese industrie en economie koopt meteen minder producten uit Europa, vooral minder (Duitse) auto’s. En wat de Chinezen niet meer in de VS kunnen afzetten zullen ze proberen te slijten in Europa, al dan niet tegen dumpingprijzen. Bovendien hebben de Chinezen recentelijk een nieuw wapen ingezet: hun munt. De Chinese renminbi verliest flink van zijn waarde tegenover de dollar. Ook dat verscherpt de concurrentie uit China. Die devaluatie compenseert (deels) de hogere invoertarieven die de VS hen opleggen.

Het is duidelijk dat het onorthodoxe en niet noodzakelijk rationele handelsbeleid van de Amerikaanse President een grote turbulentie veroorzaakt in de internationale handelsstromen en op de financiële markten. Voor de EU-lidstaten komt daar dan nog de nakende Brexit bij. Welke strategie kan daar dan tegenover worden gezet? Die van een hechte Europese Unie die met belangrijke andere landen of handelsblokken in de wereld vrijhandelsakkoorden afsluit, of probeert af te sluiten. De jongste jaren is dat gelukt, met o.a. Canada (CETA) en Japan. Ook andere akkoorden staan op stapel: Vietnam (al brengt ons dat niet veel bij), Mercosur (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay), Australië…

Die strategie van nieuwe vrijhandelsakkoorden moet de exportmogelijkheden van onze bedrijven geografisch helpen diversifiëren. Dat betekent niet dat de bestaande markten vergeten kunnen worden. Integendeel, de VS en het VK blijven belangrijke afzetmarkten, maar het is beter om de eieren niet te veel in één mand te leggen. 

De Europese Unie geeft daarmee ook het signaal dat de handelsoorlogen maar één facet van het verhaal zijn: de nieuwe vrijhandelsakkoorden zijn een ander facet; een facet van hoop en geloof in het feit dat vrijhandel een win-win is, voor alle deelnemende partners

(ook al is dat niet voor elke individuele deelnemer of sector het geval). Tot slot kan de EU ook nog op een andere manier de handel bevorderen: door de eenheidsmarkt te voltooien. Nu nog zijn er te veel obstakels tussen de lidstaten onderling, vaak niet-tarifaire. Laat die voltooiing van de eenheidsmarkt een prioriteit zijn van de nieuwe Europese Commissie.

Fa Quix, directeur-generaal