Mededeling van de Europese Commissie - Bescherming en herstel van bossen wereldwijd: de actie van de EU opvoeren

Opinie van 20/11/2019 door Filip De Jaeger

Op 23 juli 2019 publiceerde de Europese Commissie een mededeling met acties vanuit de EU die de wereldwijde ontbossing en bosdegradatie moeten tegengaan. Het doel van dit initiatief is tweeledig: enerzijds nog meer inzetten op het beschermen van bossen wereldwijd (in hoofdzaak de oerbossen) en anderzijds bossen op een duurzame en verantwoorde manier herstellen.

Fedustria verwelkomt dit initiatief van de Europese Commissie en bevestigt het belang van de bescherming en het herstel van bossen, waarbij duurzaam bosbeheer de basis vormt.  Hierbij wensen wij evenwel te benadrukken dat ook de economische functie van bossen, met daarbij het gebruik van hout, een essentiële pijler vormt binnen het duurzaam bosbeheer. Bovendien speelt het gebruik van hout een belangrijke rol binnen de circulaire bio-economie en bij het streven naar een beter klimaat.

Verder merken we op dat, in tegenstelling tot andere sectoren, de houtsector met de Europese Houtverordening (EUTR) al wetgeving in voege heeft teneinde zich te verzekeren van de legaliteit van het hout. Als sectorfederatie steunen wij de EUTR, maar vragen we wel aandacht voor een efficiëntere en uniforme implementatie.

Duurzaam bosbeheer

Duurzaam beheerde bossen zijn bossen die beheerd worden met respect voor het sociale, economisch en ecologische aspect en waarbij er naar een evenwicht tussen deze drie pijlers gestreefd wordt. Dit betekent dat houtgebruik een plaats heeft binnen duurzaam bosbeheer en dus bij het vrijwaren van de bossen. Door hout uit duurzaam beheerde bossen te gebruiken, krijgen deze bossen een economische waarde, wat uiteraard ook positieve gevolgen heeft op sociaal vlak. Bovendien impliceert duurzaam bosbeheer dat er niet meer hout gekapt wordt dan dat er bijgroeit, waardoor het behoud van het ecosysteem verzekerd is en er dus ook op het ecologische aspect wordt ingezet. Wanneer bossen niet langer een economische waarde hebben, riskeren zij te verdwijnen ten koste van andere landgebruiken. Kortom: Een bos dat gebruikt wordt, is een bos dat beschermd wordt!

Deze multifunctionele rol van de bossen speelt tevens een belangrijke rol bij het realiseren van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties, zoals ook wordt aangehaald in de Mededeling van de Europese Commissie.

Klimaatverandering

Dankzij hun eigenschap om CO2 op te vangen en de koolstof op te slaan in het hout, spelen bomen en hout een belangrijke rol in de strijd tegen klimaatverandering. De koolstof die wordt opgeslagen tijdens het groeiproces van de boom, blijft immers ook opgeslagen in de latere houten producten gedurende hun volledige levensduur, ook na hergebruik en recyclage. Op die manier wordt de koolstof voor decennia aan de atmosfeer onttrokken, intussen hebben nieuwe bomen de kans om te groeien en opnieuw CO2 op te vangen.

Door meer hout te gebruiken uit duurzaam beheerde bossen, kunnen we op eenvoudige manier inzetten op de strijd tegen klimaatverandering. Fedustria roept de overheden op om de nodige initiatieven te lanceren teneinde het gebruik van hout aan te moedigen.

Europese Houtverordening EUTR

De houtsector is de enige sector die met de Europese Houtverordening reeds wetgeving heeft, terwijl dit voor andere commodities nog onbestaande is. Nochtans wordt volgens gegevens van de FAO ongeveer 80 % van de wereldwijde ontbossing veroorzaakt doordat er meer land gebruikt wordt voor landbouw.

Fedustria steunt de EUTR, maar heeft wel enkele fundamentele zorgen:

  • De manier waarop er met de EUTR wordt omgegaan, verschilt van land tot land. Er moet absoluut werk gemaakt worden van een gelijk speelveld;
  • Fedustria is vragende partij voor meer controles, maar wel op voorwaarde dat er ook duidelijk gesteld wordt wat men van de operatoren verwacht en dat de controles eerlijk verlopen. Ook stellen we vast dat steeds dezelfde (grote) spelers gecontroleerd worden, terwijl er talloze kleine operatoren zijn die uit de mazen van het net glippen. Het zijn nochtans net de grote spelers die goede due diligence systemen hebben uitgewerkt en continu verfijnen;
  • Tenslotte steunt Fedustria het idee voor een uitbreiding van het toepassingsgebied van de EUTR naar alle houten producten.

Tenslotte willen wij, als sectorfederatie van zowel de houtinvoerbedrijven als de houtverwerkende bedrijven, nogmaals benadrukken dat wij er alle belang bij hebben op een duurzame manier met de bossen om te gaan. Onze toekomst is immers verbonden met de bescherming en de expansie van bossen en hun mogelijkheid hout als grondstof en zuurstof voor de industrie aan te leveren.