Kunnen de West-Europese economieën nog groeien?

Opinie van 17/07/2015 door Fa Quix

Het was Michel Delbaere, voorzitter van Voka en bedrijfsleider van diepvriesgroentenbedrijf Crop’s (Wielsbeke), die het zich afvroeg op de textielledenbijeenkomst op 2 juli 2015 in Kuurne: “Kunnen onze West-Europese economieën wel nog groeien? Dat bij deze goedkope olie en euro, een quasi nulinflatie en historisch lage rentevoeten de groeivoorspellingen voor de Belgische economie niet verder geraken dan een schamele +1,4 à +1,5 % is toch ronduit een ontgoocheling”.

Kijken we naar de resultaten van onze sectoren, dan is het beeld gemengd: de textielindustrie profiteert het meest van de goedkope euro, niet alleen tegenover de dollar maar zeker en vast ook tegenover het Britse pond. De omzet in volume verbeterde met circa 8 % (eerste kwartaal 2015 tegenover eerste kwartaal 2014); in de hout- en meubelindustrie was dat eerder in de buurt van +1 %, daar sijpelt het verbeterd consumentenvertrouwen in bv. België en Nederland slechts met mondjesmaat door in de consumptiebestedingen. Toch is de trend algemeen gezien positief en de verwachtingen voor na de zomer zijn optimistisch.

Maar zal de groei significant zijn? Onze industriesectoren hebben nog lang niet het peil bereikt van vóór de Grote Recessie van 2008-09 (al is dat in sommige segmenten ook niet meer mogelijk wegens de sindsdien geschrapte/verloren capaciteit). Tegelijk werd resoluut gekozen voor een transformatie en modernisering die zeker en vast beloftevol zijn voor de toekomst van onze industrie.

Als de macro-economische groei tegenvalt, is dat dus niet het gevolg van de inspanningen van onze industrie, wel integendeel, want onze bedrijven staan wel degelijk klaar om maximaal in te spelen op een conjunctuurheropleving. Neen, het probleem situeert zich in het kader waarbinnen onze bedrijven moeten opereren. Een bedrijf uitbaten is hier nog altijd te duur, zelfs met de lichte correctie van de loonkosten in neerwaartse zin. En ‘energie’ wordt ook veel te veel als een melkkoe beschouwd, want onze overheden hebben geld nodig, véél geld. Het overheidsbeslag van 54 % blijft als een loden gewicht op onze economie wegen. En het administratief kluwen en de bijbehorende rompslomp verminderen niet, spijts alle ronkende verklaringen daarover. Ondernemen in België (en in vele West-Europese landen) blijft duur en moeilijk, waardoor een belangrijk groeipotentieel onbenut blijft. Een oordeelkundige ‘tax shift’ zou hiertoe al een aanzienlijke positieve bijdrage kunnen leveren… als de berg maar geen muis baart…

Komt daarbij ook de internationale groeivertraging, niet in het minst in de BRICS-landen (waar eigenlijk alleen India het redelijk goed doet, maar als markt wel erg gesloten blijft), en de ontgoochelende macro-economische groeicijfers mogen dus niet verbazen.

Gelukkig, vanuit de VS en het VK is er wél nog goed nieuws, en ook in de perifere Europese landen (behalve Griekenland). En met het hopelijk definitief bezweren van ‘De Griekse tragedie’ kan een optimistischer omgevingsklimaat ontstaan waarvan onze bedrijven vanaf het najaar de vruchten kunnen plukken. Dat de zon dus niet alleen tijdens de zomervakantie moge schijnen, maar ook en vooral daarna!

Fa Quix, directeur-generaal, en Filip De Jaeger, adjunct-directeur-generaal