Is uw bedrijf klaar voor de kringloopeconomie?

Opinie van 03/07/2015 door Fa Quix

Het principe van de “circulaire” of kringloopeconomie wordt meer en meer toegepast in de industrie. Ook in de textiel-, hout- en meubelsector wordt het werken binnen een gesloten kringloop vandaag meer en meer een feit.

Voor de houtsector is het beginsel om binnen een gesloten koolstofcyclus te werken evident. Waarbij de grondstof hout eerst tot producten wordt verwerkt, en nadien één of meerdere fases van hergebruik of recyclage doorloopt alvorens ingezet te worden als hernieuwbare energiebron (om het afval tot een absoluut minimum te beperken).

Maar ook in textiel en meubel wordt het principe gehanteerd, en worden producten steeds vaker ontworpen met het oog op hergebruik en/of recyclage bv. eco-design en “cradle-to-cradle”. Het kringloopdenken sluit bijgevolg naadloos aan bij het maatschappelijk verantwoord ondernemen.

De op stapel staande “uitgebreide productenverantwoordelijkheid” (UPV) voor bv. matrassen, stuwt deze ontwikkeling verder, en stelt de sector tezelfdertijd voor nieuwe én belangrijke uitdagingen. In de toekomst zullen producenten en leveranciers verplicht worden producten die zij op de markt hebben gebracht, terug te nemen. 

Maar de verantwoordelijkheid stopt niet bij de terugname: in vele gevallen worden tevens bindende recyclagedoelstellingen gesteld voor de verschillende materialen (stoffen, schuimen, veren…) voor zover technisch, ecologisch en economisch haalbaar. Het zal dan ook zaak zijn om vooraf een duidelijk beeld te krijgen van de meest zinvolle recyclage- en verwerkingsmogelijkheden. Momenteel is men volop bezig met het proberen in kaart brengen ervan dankzij het project “Innomat”.

Daarnaast zal de beddingsector een aparte beheersstructuur dienen op te zetten, vergelijkbaar met Val-I-Pac, die de verantwoordelijkheid uit handen neemt van de individuele fabrikant of leverancier, en daartoe een overeenkomst met de overheid sluit. Deze structuur dient er dan ook voor te zorgen dat voldoende matrassen in het recyclageproces terechtkomen. Dat dit niet zonder financiële inbreng mogelijk zal zijn, is alvast duidelijk. Hoe dit echter precies in de praktijk zal gebeuren, is momenteel nog een open vraag… maar een uitdaging is het alleszins.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over de regionale verschillen in ons land. Alhoewel het idee voor een UPV in Vlaanderen werd gelanceerd, is het absoluut noodzakelijk dat een dergelijke verplichting in heel België wordt ingevoerd. Mocht dit om de een of andere reden niet het geval zijn, dan zouden we wel eens met matrassentransfers tussen de gewesten te maken kunnen krijgen, en bijgevolg met concurrentieverstoring. De respectievelijke overheden dienen dan ook hun verantwoordelijkheid te nemen.

Hoogstwaarschijnlijk zal het verhaal niet stoppen bij de matrassen. Naar analogie met de situatie in Frankrijk wordt reeds luidop nagedacht over de mogelijkheid om een terugnameplicht voor meubelen in te voeren. Deze is misschien nog niet direct voor morgen, maar zou er sneller kunnen aankomen dan verwacht. Alert blijven is de boodschap.

Fa Quix, directeur-generaal, en Filip De Jaeger, adjunct-directeur-generaal