Is het echt niet mogelijk om een doordacht federaal regeerprogramma te maken?

Opinie van 13/09/2019 door Fa Quix

Moeizaam. Dat is het minste wat we kunnen zeggen over de vorming van een nieuwe federale regering. ‘Onverantwoord getalm’ zeggen de enen, ‘begrijpelijk bij zo’n verkiezingsuitslag’ volgens de anderen.

Maar is het echt onmogelijk? Is er zo anders gestemd in het noorden versus het zuiden van het land? Men moet natuurlijk bereid zijn om voorbij de oppervlakkige analyse te kijken. Die oppervlakkige analyse stelt dat men totaal anders gestemd zou hebben in beide grote delen van het land: centrumrechts tot uiterst rechts in het noorden en links tot uiterst links in het zuiden. Sommigen misbruiken deze oppervlakkige analyse om meteen te pleiten voor ‘confederalisme’. Dit ná de verkiezingen bepleiten, zonder dat vooraf aan de kiezer te hebben voorgelegd, is niet ernstig, en ook niet correct. Daar is geen mandaat voor gegeven.

Waar de kiezer ook geen mandaat voor gegeven heeft, is voor een ‘klimaatregering’. Niet dat het klimaat geen thema wordt voor de volgende regering: er zijn in het verleden immers verbintenissen aangegaan met het Klimaatakkoord van Parijs. En ‘Europa’ heeft ambitieuze klimaatdoelstellingen afgesproken waarvoor nog veel inspanningen nodig zijn, ook door de bedrijven. Dat zal als opdracht al genoeg zijn, zeker? Met het terugduwen van de partij Groen tot net onder de 10 % bij de Kamerverkiezingen heeft de kiezer overigens duidelijk gemaakt dat zijn/haar prioriteiten niet dáár liggen.

Wat is wél een algemene bekommernis gebleken? De onzekerheid. Bij vele mensen is er een grote onzekerheid over hun toekomst en die van hun (klein)kinderen. 

De bezorgdheid over ‘het einde van de maand’ is veel groter dan de bezorgdheid over ‘het einde van de planeet’ van de klimaatalarmisten

(waarvan velen zich geen zorgen moeten maken over het einde van de maand).

Vele gewone mensen vrezen dat ze het in de toekomst minder goed gaan hebben en hun kinderen nóg minder dan zijzelf, dat hun pensioen niet meer betaalbaar zal zijn, dat de energietransitie en de klimaatmaatregelen hun koopkracht nog verder zullen aantasten. En zij vrezen ook dat ‘wonen’ voor hun kinderen te duur wordt. Een uitgebreide studie van de KU Leuven en de ULB die de verkiezingsuitslag geanalyseerd heeft, legt dit allemaal haarfijn bloot.

Is het echt niet mogelijk om hierover en over nog meer zaken een (minimaal?) regeerprogramma te maken dat gesteund wordt door een meerderheid? En dat programma dan samen loyaal te willen uitvoeren? Waarbij de ene partij de andere partij al eens laat scoren. Niet vergeten dat de vorige regering veel te veel een ‘kibbelkabinet’ is geweest. Dat heeft ongetwijfeld de antipolitieke stem gevoed op verkiezingsdag 26 mei.

Slotsom: basisidee moet zijn dat we na de voorbije periode van steeds grotere verdeeldheid nu terug moeten inzetten op wat ons verenigt, op wat onze gezamenlijke toekomst verbetert en kan versterken. Gemakkelijk zal dat niet gaan. En het zal moed vergen om de stem van de verdeeldheid te negeren en die van de vereniging luider te laten klinken. Maar de verhoging van de welvaart en het welzijn van burgers en bedrijven moeten toch het doel van de politiek blijven. Of niet?

Premier Charles Michel vertrekt op 1 december naar Europa. Zou dat geen mooie streefdatum zijn voor een nieuwe federale regering?

Fa Quix, directeur-generaal