Is het coronavirus een ‘game changer’ in de globalisering?

Opinie van 06/03/2020 door Fa Quix

Het zal opeens geen verbazing meer wekken mocht de economie van de eurozone in het eerste semester van dit jaar in een (milde) recessie belanden. Althans lidstaten zoals Italië. Boosdoener: het coronavirus.

Meer dan de verspreiding van het virus is er de snelle kettingreactie van economisch onheil door de maatregelen die de diverse overheden nemen. Zonder hiermee te willen zeggen dat die maatregelen onterecht zouden zijn.

Maar mensen 14 dagen in quarantaine plaatsen, tot hele hotels toe, heeft niet alleen rechtstreekse gevolgen, maar vooral onrechtstreekse, namelijk de angst om nog op reis te gaan. Of het verbod door de werkgever om naar bepaalde landen te mogen afreizen, zoals China, Zuid-Korea, Italië en andere. Die angst mondt hier en daar al uit in een angstpsychose. Dat werkt verlammend. De luchtvaartsector en het toerisme blijken op dit ogenblik de grootste slachtoffers te zijn.

Gevolg is dat de productie in China verstoord is. Ook hier: onderdelen worden niet meer geleverd. Omdat het transport en de logistiek haperen. In de Chinese havens geraken de goederen nog moeilijk terecht. Of er kan niet geladen worden wegens het ontbreken van mankracht die niet ter plaatse geraakt. Ten andere, de draconisch opgelegde maatregelen in China illustreren eens te meer wat voor een brutaal, dictatoriaal regime er heerst. Of hoe een virus opeens alle aandacht kan claimen.

Ook in onze industriële sectoren laten zich de eerste gevolgen gevoelen. Er zijn nog geen meldingen van productieverstoringen, maar internationale beurzen worden afgelast of uitgesteld. Dat geldt bv. voor Domotex Shanghai dat van maart naar eind augustus (31/8-2/9/2020) verplaatst wordt. Of de gerenommeerde meubelbeurs Salone del Mobile in Milaan die van april naar juni (16/6-21/6/2020) verschuift op de kalender.

Het plaatst meteen het hele beurslandschap in een ander daglicht. Niet dat het zal verdwijnen, en zeker niet voor onze productgroepen. Maar zullen de grote, internationale vakbeurzen nog bezoekers uit de hele wereld kunnen aantrekken? En zal daardoor het belang van meer regionale beurzen niet toenemen? En zal de sourcing niet langer alle eieren in één (Chinese) mand leggen? Indien niet, gaat dat op lange termijn zo blijven? Is het een game changer, zoals professor en KBC-hoofdeconoom Jan Van Hove het onlangs uitdrukte?

Feit is dat het coronavirus plots de gigantische kwetsbaarheid van de doorgedreven globalisering op een pijnlijke manier heeft aangetoond.

De invoer uit China zal (minstens tijdelijk) verminderen. Op die manier zal een klein virus in de VS meer bereiken dan de handelsoorlogen van de President: minder Chinese import. Ook bij ons in Europa en elders. En ook de CO2-emissies in China zullen een knik tonen waar de klimaatactivisten blij zullen mee zijn.

Het coronavirus heeft de wijzers op scherp gesteld: overal wordt nagekeken hoe het bedrijfsproces virusvrij kan worden georganiseerd. Toeleveranciers worden gescreend op hun gevoeligheid voor disruptie, wetende dat een virus de hele toevoerketen kan onderuithalen. En tegelijk biedt dit allemaal meer kansen voor productie in de nabijheid. Daar zouden onze textiel-, hout- en meubelbedrijven wel eens hun voordeel kunnen mee doen.

Fa Quix, directeur-generaal