Hoe de invoer onze Sociale Zekerheid mee laten betalen

Opinie van 12/06/2015 door Fa Quix

Die tax shift toch. Het is de belangrijkste sociaal-economische werf van de regering Michel I voor de komende maanden. Wij van onze kant blijven herhalen dat het uitgangspunt altijd is geweest om de loonkosten substantieel te verlagen (een operatie van circa 5 miljard euro) om zo de tewerkstelling te bevorderen. De tax shift moet ons helpen om jobs te kunnen behouden en om jobs te kunnen creëren, en op die manier de koopkracht te verbeteren. Niet iedereen is echter deze mening toegedaan.

Hoe die tax shift moet gefinancierd worden, is een minstens even grote discussie. Al is er een vrij grote consensus dat dat moet gebeuren via verschuiving naar lasten op minder productieve zaken zoals verbruik, vervuiling en vermogen. En dat dit best over deze drie pijlers zou worden verdeeld. 

Maar… extra belasting van vervuiling dreigt de belastingbasis te ondermijnen, want ‘de vervuilers’ zullen hun gedrag corrigeren waardoor de vervuiling wordt teruggedrongen. Positief voor het milieu, maar voor de tax shift wordt het doel gemist.

Vermogen is ook nog zoiets delicaats. Pakt men de grote vermogens aan, dan zou de opbrengst wel eens flink kunnen tegenvallen. Niet alleen zijn grote vermogens erg volatiel maar wat is nu de definitie van ‘een groot vermogen’? Wil men een redelijke opbrengst, dan komt ook het vermogen van de gemiddelde Belg in het vizier, bv. een hogere onroerende voorheffing (via een aangepast kadastraal inkomen). Maar wie wil daar fors op ingrijpen? Het is een retorische vraag.

Blijft over: het verbruik. Laat ons eerst enkele fabeltjes uit de weg ruimen. Verbruiksbelasting, dat is niet alleen btw maar ook bv. accijnzen. En ‘meer btw’ wil niet noodzakelijk zeggen een ‘hoger btw-tarief’ (nu 21 %). Door de vele vrijstellingen en lagere tarieven is het feitelijke btw-tarief inderdaad maar ongeveer 10 % in plaats van 21 %. Want België haalt niet eens de helft van de potentiële btw-opbrengsten binnen. Nu, zoveel ruimte bestaat er ook weer niet, want het basistarief van 21 % is al relatief hoog (bij welke belasting in België is dat niet?). Het VBO heeft evenwel verschillende anomalieën gevonden in de lagere tarieven en vrijstellingen voor sommige producten en diensten.

Dat de prijzen voor de consumenten daardoor zouden stijgen? Maar door de lagere loonkosten zullen de prijzen van diensten en producten net goedkoper kunnen worden, zelfs met meer btw.

En dat een operatie via de btw onrechtvaardig zou zijn voor de lagere inkomens? Studies, o.a. van de Gentse econoom Gert Peersman, wijzen uit dat dat niet het geval hoeft te zijn. Hogere inkomens spenderen immers meer aan het volle tarief en betalen daardoor ook relatief meer verbruiksbelasting.

En dan is er nog iets wat vaak over het hoofd wordt gezien: verbruiksbelastingen worden ook betaald op ingevoerde goederen. Die goedkope (soms ‘gedumpte’) invoerproducten hebben hier al veel jobs vernietigd en dus onze sociale zekerheid mee ondermijnd. Maar door de btw betaalt die invoer hier ook wel belastingen. Trouwens, een steeds groter deel van onze sociale zekerheid wordt door de btw gefinancierd. Met een verstandige tax shift naar verbruiksbelastingen betaalt de invoer (wat niet hier geproduceerd wordt) dus ook wat meer mee aan onze sociale zekerheid!

Fa Quix, directeur-generaal, en Filip De Jaeger, adjunct-directeur-generaal