Hoe de geopolitiek het jaar 2019 economisch maakt of kraakt

Opinie van 24/05/2019 door Fa Quix

Het was even schrikken toen begin mei de nieuwe Solvay-topvrouw Ilham Kadri een ernstige winstwaarschuwing gaf. Zij verklaarde in de krant De Tijd (8 mei 2019) dat de economische context verslechterd is. En dat haar klanten berichtten dat hun verkoop achteruitgaat. Alvast voor het tweede kwartaal van 2019 verwacht zij geen verbetering: “Verslechterende marktomstandigheden werken als de zwaartekracht: je ontsnapt er niet aan”, waarschuwde zij.

Handelsoorlogen zoals die tussen de VS en China maken het er niet gemakkelijker op. Zij vergroten de onzekerheid en verstoren de normale businesscyclus. En het is duidelijk dat Europa, en zeker de automobielindustrie, nog steeds in het vizier ligt van de Amerikaanse president.

Naast de rechtstreekse gevolgen voor de betrokken sector, zijn er ook de onrechtstreekse gevolgen voor de toeleveranciers, ook in ons land en in onze sectoren, en de reeds genoemde onzekerheid, met als gevolg een uitstel van aankoopbeslissingen van kapitaalgoederen, zoals auto’s (bij de consumenten) en van investeringen (bij de producenten).

Ook grote politieke issues zoals de Brexit hebben een grote impact, rechtstreeks en onrechtstreeks, zeker ook omdat dit maar blijft aanslepen, uitstel na uitstel. 

Het bedenkelijke hierbij is dat rationele economische argumenten ondergeschikt blijken aan politieke spelletjes of aan het egocentrisme van politici.

Immers, in beide genoemde gevallen – Brexit en handelsoorlog – hebben eminente economen ten overvloede aangetoond dat de economische gevolgen ronduit negatief zijn.

Evenzeer verontrustend is dat de instanties die hiervoor speciaal zijn opgericht, zoals de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de Europese Unie, opzij worden geschoven, resp. door de VS en door het VK. Handelsconflicten los je op binnen de WTO, en de EU verander je beter van binnenuit dan eruit te stappen. Want in Groot-Brittannië is ‘take back control’ vooral ‘fake news in control’ gebleken. De gewone Brit wordt er niet beter van.

En de bedrijven dan? De bedrijven kunnen niet anders dan die geopolitieke context te ondergaan. En zich keer op keer aan te passen. En er – terecht – vanuit gaan dat die context wel zal opklaren. Kadri van Solvay ziet 2019 daarom als een overgangsjaar. Zij laat zich in haar strategie niet afleiden van haar fundamentele focus: innovatie. Zij wil bv. dat er meer samengewerkt wordt, tussen de verschillende bedrijfsdivisies, om inzake innovatie meer synergieën te ontwikkelen. En daardoor sneller naar de markt te kunnen gaan met nieuwe producten. En op zoek te gaan naar nieuwe afzetmarkten.

Ook al stellen sommige politici hun eigenbelang en dat van hun partij boven het algemeen belang, met alle gevolgen vandien voor hun en onze economie, de bedrijven hebben geleerd dat ook dat voorbijgaat. En dat ze er intussen het beste moeten van maken. Want niet voor niets zijn ondernemers doorzetters. 

Fa Quix, directeur-generaal