Het ‘oude’ continent nog niet afschrijven

Opinie van 19/05/2017 door Fa Quix

Het is nog maar een half jaar geleden dat het pessimisme in Europa hoogtij vierde. De economie wilde maar niet uit de startblokken schieten, de politiek werd hand over hand overgenomen door de populisten, en het Europese project leek op zijn laatste benen te lopen.

En wat zien we nu een half jaar later? Dat het optimisme terug is van weggeweest. De economie in de EU is in een groeiversnelling terechtgekomen, de populisten zijn in de recente verkiezingen in Nederland en Frankrijk niet tot de macht doorgedrongen (maar wel nog in opmars), en de deelstaatverkiezingen in Duitsland wijzen erop dat ze dat daar in september ook niet zullen doen. En tot slot heeft het Europese project weer de wind in de zeilen. Hoe snel het allemaal kan keren. En van hoe weinig het soms ook allemaal afhangt.

Met de nieuwe pro-Europese Franse president kan de levensbelangrijke as Parijs-Berlijn weer hersteld worden zodat zij de locomotieffunctie van weleer in Europa terug kan vervullen. Pro-Europees, ja, maar dat wil niet zeggen dat zij alles bij het oude zullen/willen laten. De Europese Commissie heeft ten andere zelf al vijf scenario’s op tafel gelegd. En er zal zeker tussen de twee tenoren – Duitsland en Frankrijk – nog een hartig woordje gepraat worden. Maar vooral de insteek is positief: zij willen het Europese project verbeteren, niet afbreken.

En dat gunstige vooruitzicht is ook goed nieuws voor de continuïteit van de economische heropleving, die de jongste zes maanden nu echt zichtbaar is geworden. 

Het producentenvertrouwen in Europa stijgt quasi overal, en bereikt zelfs recordniveaus in Duitsland. Dat is in de eerste plaats het resultaat van het consequente beleid van de Europese Centrale Bank (ECB), gevoerd tijdens de jongste jaren. 

Door de enen bejubeld, door de anderen neergehaald, maar het overvloedig en goedkoop geld dat de ECB ter beschikking heeft gesteld vindt nu eindelijk zijn weg naar ondernemers en consumenten. De bedrijfsinvesteringen en de consumptiebestedingen pieken.

Laat ons er toch even aan herinneren, zoals Daan Killemaas, hoofdredacteur van het magazine Trends, schrijft dat die rol van de ECB vaak wordt onderschat: “We zullen het nooit zeker weten, maar zonder haar ingrijpen was de Europese economie in 2008-09 in een depressie gesukkeld. Zonder haar ingrijpen was de euro in 2012 uit elkaar gespat. Zonder ingrijpen van de ECB was in 2015 een nieuwe recessie en/of deflatoire spiraal het lot van de Europese economie geweest.” (Trends, 11 mei 2017). Natuurlijk klagen bv. de banken. Maar hun rentemarge blijft vooralsnog intact (en hun winstcijfers ook). En de ECB is er niet voor de banken alleen, maar wel voor het welzijn van de gehele economie.

En dus hebben de bedrijven terug perspectief. Het bewijst dat het ‘oude’ continent nog lang niet mag worden afgeschreven. De EU is met de VS en China trouwens één van de drie economische grootmachten op deze planeet. Met de toenemende geopolitieke risico’s is het zeker aangewezen om binnen de EU nieuwe afzetmarkten te gaan verkennen. Vandaag gaat nog zowat twee derde van onze export naar onze vier grote buurlanden Frankrijk, Duitsland, Nederland en het VK. Maar de EU is veel groter dan dat. Met de economische heropleving, ook in de Zuid-Europese landen, kan ook op die markten een zonnige toekomst liggen.

Fa Quix, directeur-generaal