Het Gele Gevaar – Waarom we China nauwlettend in de gaten moeten houden

Opinie van 29/01/2020 door Fa Quix

De snelle economische en technologische vooruitgang van China moet ons zorgen baren. De Amerikaanse president beseft dat maar al te goed. En handelt er ook zonder dralen naar. Hij heeft er zelfs een handelsoorlog voor over.

De Chinese opmars is er niet alleen gekomen door hard werken en slim investeren. Dat ook wel, maar de Chinese overheid heeft meer dan een handje geholpen. En doet dat nog steeds. En dat zeker niet op marktconforme wijze. De voorbeelden in onze sectoren van oneerlijke handelspraktijken door China zijn legio, gaande van schaamteloze kopieën over regelrechte prijsdumping tot misbruik van marktmacht (bv. grondstoffen). De onstuitbare Chinese opmars heeft de Belgische textielindustrie al duizenden jobs gekost, en ook vele jobs in andere industriële sectoren.

Nooit heeft Europa er echt een vuist tegen gemaakt. Het voordeel voor de consument was ‘heilig’, zelfs al gingen in de Europese industrie honderdduizenden jobs verloren. Dat die consument in de eerste plaats ook werknemer is, was voor ‘Europa’ klaarblijkelijk maar ‘een detail’.

Met het ‘Road & Belt’-initiatief (RBI), de nieuwe zijderoute, wil China zijn wereldveroveringsstrategie nog nadrukkelijker verderzetten. De treinen uit China rijden nu al tot in Antwerpen en brengen Chinese goederen nog sneller op onze markt. En landen die het financieel moeilijk hebben? Die krijgen leningen van China. Maar als ze die niet meer kunnen terugbetalen, dan krijgt China strategische eigendommen in het bezit, zoals de haven van Piraeus in Griekenland. Tal van Aziatische en Afrikaanse landen staat hetzelfde lot te wachten. China is via zijn RBI volop bezig een wereldmacht op te bouwen.

Sinds zijn toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie WTO in 2001 heeft China grote markttoegang tot onze westerse afzetmarkten gekregen, zoals de eenheidsmarkt van de EU. Verwacht werd dat het Rijk van het Midden zich dan zou gaan plooien naar de westerse manier van zakendoen, en de principes van de vrije markt zou toepassen. Dat blijkt een grove misrekening te zijn geweest. China is meer dan ooit een typevoorbeeld van centralistisch gestuurd staatskapitalisme. In geen enkel Chinees bedrijf is de Chinese (communistische) partij niet op één of andere wijze aanwezig.

In het zakenleven geeft de doorsnee Chinees ook een andere interpretatie aan het ‘win-win’ in business. Voor ons betekent dit dat iedere betrokken partij er iets moet uithalen. Vele Chinezen zien dat anders: win-win is voor hen ‘we win’. Alles voor hen, niets voor de (westerse) zakenpartner(s). Velen bij ons moeten zeer uit hun doppen kijken om iets te verdienen aan hun zaken met China. De Amerikaanse president probeert China nu te dwingen om meer marktconforme praktijken toe te passen en om de Chinese markt meer open te stellen voor Amerikaanse invoer. Want ook dát nog: naast de agressieve exportstrategie opent China zelf zijn markt onvoldoende en zeker niet op evenredige en wederkerige wijze als wij hebben gedaan.

Het door China beoogd technologische leiderschap moet ons echter nog méér zorgen baren. China wil zijn 5G-technologie over de hele wereld uitrollen. 5G stuwt het Internet of Things vooruit. Alles wordt digitaal met mekaar verbonden, met een onnoemelijke stroom aan data… die naar Peking zullen vloeien. Het zal leiden tot totale controle van onze economie, en zelfs van ons leven, door het centrale gezag in China. 

Hoog tijd dat ons land, Europa en de VS hier een halt toeroepen. 

Fa Quix, directeur-generaal