De regeringsmaatregelen van de zomerakkoorden: door de bomen het bos blijven zien

Opinie van 07/09/2018 door Fa Quix

Zelden zo’n contrast meegemaakt tussen de jubelkreten van de regeringen over hun zogenaamde zomerakkoorden en de negatieve reacties daarop in zowat alle media. Dat ontlokte soms bittere commentaren, langs beide zijden. Premier en Vlaams Minister-President die zich verongelijkt voelen en nogal neerbuigend doen over ‘zelfverklaarde experten’, met daartegenover critici die de politici verwijten in een ‘bubbel’ te leven.

Wie heeft er gelijk? Wel, ‘historisch’ kunnen de zomerakkoorden toch moeilijk worden genoemd. Daarvoor zijn er te veel ‘losse eindjes’. 

Het bleek inderdaad te dicht bij de volgende verkiezingen om nog ingrijpende maatregelen te nemen die de kiezer ‘pijn’ zouden kunnen doen. Al is de ‘arbeidsdeal’ toch een verdienstelijke poging om werkzoekenden te activeren. Maar ook hier is enige nuancering nodig. De meest in het oog springende maatregel (van de 29) is de meer degressieve werkloosheidsuitkering die werklozen moet aanzetten om een job te zoeken. De regering verwacht er zo’n 12.500 aan het werk te krijgen. De budgettaire opbrengst van de maatregel wordt in 2019 op liefst 500 miljoen euro geschat. Dat lijkt ons overschat want die 12.500 zullen er ook niet meteen zijn, en dat is trouwens nog geen 10 % van het totaal aantal openstaande vacatures. U leest er meer over elders in deze Fedustria News.

En verder? De federale begroting 2019 haalt het geplande resultaat, maar niet met structurele ingrepen. Die opdracht (en de factuur) wordt doorgeschoven naar de volgende regering. En de Vlaamse regering heeft een ambitieus energie- en klimaatplan goedgekeurd. Maar vele maatregelen zijn ook nog niet concreet of zijn ‘wishful thinking’ (betonstop, stookolieketels, energiezuinige maatregelen, windmolens en zonnepanelen, kilometerheffing…). Zij dreigen de burger op termijn wél veel geld te kosten. Het evenwicht tussen economie en ecologie lijkt hier zoek, ten nadele van de economie.

Toch werden tijdens deze legislatuur federaal, en op Vlaams vlak, belangrijke maatregelen genomen die de economie op het goede spoor zetten. Federaal werd de loonkostenhandicap ten opzichte van 1996 weggewerkt (o.a. door een indexsprong, al blijft er nog 11 % loonkostennadeel van het verleden te gaan), heeft de ‘taxshift’ de netto-inkomens verhoogd en de concurrentiepositie van de bedrijven een duwtje in de rug gegeven, en werd de vennootschapsbelasting hervormd (al is niet iedere bedrijfsleider daar gelukkig mee). Kortom, deze regeringen, en zeker de federale, hebben niet stilgezeten. 

Door de vele kleine en niet altijd even succesvol gecommuniceerde maatregelen dreigt men echter het volledige plaatje uit het oog te verliezen. Daardoor dreigt men door de bomen het bos niet meer te zien. Dat zou jammer zijn, want het globale plaatje oogt uiteindelijk niet zo slecht.

Ja, toegegeven, we hadden méér verwacht van de huidige regeringen. Maar er bleek te veel wantrouwen in elk van de coalities. De ene coalitiepartner wilde de andere niet of moeilijk laten scoren. Daardoor zijn vele kansen onbenut gebleven. Jammer.

Fa Quix, directeur-generaal