De euro is méér dan een munt alleen

Opinie van 01/06/2018 door Fa Quix

DE REDACTIE VAN DEZE OPINIE WERD OP 31/5 OM 12 UUR AFGESLOTEN, DUS VOORAFGAAND AAN DE VERRASSENDE REGERINGSVORMING IN ITALIË.

Commotie in Italië waar het alsnog niet gelukt is om een nieuwe volwaardige regering op de been te brengen na de verkiezingen van 4 maart 2018. Nochtans waren de extreemrechtse Lega en de links-populistische Vijfsterrenbeweging een regeercontract overeengekomen, maar… ze hadden nog geen regering. Moeizaam werd een niet-parlementair in consensus als nieuwe Premier aan de Italiaanse President voorgedragen.

Maar omdat de President weigerde een euro-kritische minister van Financiën te benoemen, gaf de aanstaande Premier er de brui aan, nog vóór hij aan zijn regeringswerk begonnen was.

Commotie, omdat de President zogezegd zijn democratisch boekje te buiten is gegaan, en toegegeven heeft aan de ‘eurofielen’, onder druk van een dictaat van ‘Europa’ en van de grote landen zoals Duitsland en Frankrijk. Of nog onder druk van de financiële markten die de Italiaanse democratie zouden willen ‘kapot maken’. Politiek Italië is in diepe crisis. Een overgangsregering is slechts uitstel tot de volgende interne crisis.

Het is natuurlijk een gekende politieke truc om de schuld altijd bij een ander te leggen. En in Italië is dat een slechte gewoonte sinds vele jaren. Het komt bij de twee grote partijen blijkbaar niet op dat zijzelf, en vooral heel veel van hun voorgangers, aan de basis liggen van de grote problemen waarmee het land te kampen heeft. Zoals u elders in deze Fedustria News kan lezen is Italië, samen met Griekenland, het enige land uit de eurozone dat nog altijd niet hersteld is van de Grote Recessie van 2008-09. In 2017 lag het Italiaanse BBP nog altijd zo’n 6 à 7 % onder het welvaartsniveau van 2007. Vorig jaar is Spanje uit die bedenkelijke groep weggeraakt. Maar voor Italië is dat perspectief er nog lang niet, en al zeker niet voor de eerstkomende twee jaar.

De overheidsschuld bedraagt er 132 % van het BBP (en wij maken ons in België al grote zorgen – en terecht – omdat we net boven de 100 % zitten), de productiviteitsgroei is quasi-nul wegens verstarde sociaaleconomische structuren en corporatisme, de jeugdwerkloosheid blijft hoog, de meest talentvolle jongeren trekken er weg. Allemaal de schuld van de euro en van de euro alleen?

Italië en vele eurosceptici vergeten dat de euro méér is dan enkel een munt.  

Een land dat deel uitmaakt van een muntunie zoals de euro gaat heel wat engagementen aan, zoals een lage staatsschuld, een orthodox begrotingsbeleid, en het doet aan sociaaleconomische hervormingen om een slagvaardige economie in die muntunie te zijn.

Dat ‘Europa’ nu Italië de wacht aanzegt, komt omdat in een muntunie een land (een deel) van zijn beleidsruimte overgedragen heeft aan de EU. Het regeercontract van Lega en de Vijfsterrenbeweging  negeerde in feite het gegeven dat Italië in een muntunie zit. En een potentiële minister die het (geheime) plan had opgevat om uit de eurozone te stappen, had daarvoor geen mandaat van de Italiaanse kiezer. Het zou een roekeloos avontuur geworden zijn, met catastrofale gevolgen, in de eerste plaats voor Italië zelf.

De euro heeft de welvaart verhoogd. Wanneer lidstaten daar niet of onvoldoende de vruchten van plukken, ligt dat in eerste instantie aan die landen zelf die het vertikt hebben om de broodnodige aanpassingen door te voeren. Ierland, dat ook harde klappen in de eurocrisis gekregen heeft, heeft zijn economie met soms pijnlijke ingrepen terug op de sporen gekregen. Italië volhardt helaas in een Romeinse tragedie. Met alle gevolgen van dien.

Fa Quix, directeur-generaal