De energie-uitdaging voor onze industrie

Opinie van 22/06/2018 door Fa Quix

De Raad van Bestuur van Fedustria mocht op 13 juni Peter Claes van Febeliec verwelkomen. Febeliec is de beroepsorganisatie van de industriële energieverbruikers in ons land. De doelstelling is een zo goed mogelijke marktwerking in de energiesector te garanderen waardoor competitieve prijzen ontstaan, en een zekerheid in energiebevoorrading. Fedustria is lid van Febeliec, omdat in het politiek geladen energiedossier het adagium ‘samen sterk’ geldt.

En alhoewel onze textiel-, hout- en meubelbedrijven door de band genomen niet de meest energie-intensieve bedrijven zijn – tegenover bv. de producenten van staal en glas en de chemische sector die relatief meer energie-intensief zijn – is de energiefactuur voor vele van onze bedrijven toch een zware dobber. En duurder dan in onze buurlanden. Peter Claes kon dit meteen met enkele treffende cijfers aantonen. 

De spotprijzen voor elektriciteit zijn in België momenteel 5 tot 10 euro per megawattuur duurder dan gemiddeld in Duitsland-Frankrijk-Nederland. 

De spotprijzen voor gas liggen wel veel dichter bij elkaar, maar zijn in de EU veel duurder dan in de VS: daar is de gemiddelde gasprijs amper een derde van de Europese gasprijs. De winning van ‘shale gas’ in de VS speelt daar zeker een grote rol in.

Maar het verschil zit hem niet alleen in de ‘commodity price’ voor stroom en gas. Ook de heffingen en taksen in België – opgesplitst per regio Vlaanderen/Wallonië – geven een duurder kostenplaatje voor onze bedrijven. De taksen en heffingen, o.a. voor subsidiëring van groene stroom, en de netwerkkosten (transmissietarieven), liggen in ons land, in beide gewesten, beduidend hoger dan bij onze buurlanden. Claes verwees bv. naar Duitsland waar grote industriële verbruikers een reductie tot 90 % op hun transmissietarieven verkregen hebben. Dat scheelt algauw 4 à 5 euro per MWh tegenover hier. Het is dan de Duitse burger en kmo die het gelag betaalt. 

Hoge elektriciteitstarieven zijn nadelig voor de industrie. Dit werd bewezen door een wetenschappelijke studie van de KU Leuven die aantoont dat hoge stroomkosten jobvernietigend werken. Omgekeerd zou een daling van de elektriciteitskosten met 10 % leiden tot een toename van de investeringen in de industrie met 6 % en van de tewerkstelling met 3 %. 

Maar wat doet het beleid hieraan? Iedereen herinnert zich de hevige discussies omtrent het energiepact. Daarin staat o.a. een energienorm die ervoor moet zorgen dat de verschillende componenten van de energiekost in België niet hoger zijn dan in onze buurlanden, zodat de concurrentiekracht van onze ondernemingen – en de koopkracht van de gezinnen – gevrijwaard blijven. Een eerste voorontwerp van wet hierover zou tegen 20 juli door de minister aan de (federale) regering worden voorgelegd. 

En wat met de bevoorradingszekerheid? Net zoals het VBO en Fedustria pleit Febeliec ervoor om zeker 2 kerncentrales minstens 10 jaar langer open te houden na 2025. Dat zou ook het goedkoopste investeringsscenario zijn. Want de gascentrales die de verloren opwekkingscapaciteit van de kerncentrales – vijf op de zeven moeten sluiten – moeten opvangen kunnen allicht niet zonder subsidies worden gebouwd. Al wil Peter Claes die uitdaging van nieuw te bouwen gascentrales nuanceren: er zijn nu nog heel wat gascentrales in de markt die niet operationeel zijn.  

De markt kan nu al zorgen voor voldoende aanbod als het economisch rendabel wordt. Ook de nieuwe ‘offshore windparken’ in de Noordzee zullen extra capaciteit leveren, maar… er zal altijd ‘back-up’ nodig zijn voor dagen van wat men in Duitsland ‘Dunkelflaute’ noemt (donkere winterperiode zonder zon noch wind). En die zogenaamde ‘groene stroom’ kost wel een pak meer per KWh. 

Finaal blijft de energie-uitdaging groot. En lijkt de totale kost van elektriciteit in ons land, maar ook in de buurlanden, alleen maar te zullen toenemen. Vraag zal zijn wie die duurdere rekening zal betalen? En of men kiest voor jobs en welvaart, of voor kortetermijn politiek gewin? 

Fa Quix, directeur-generaal